G41/G42 takım yarıçap telafisi: sol ile sağı ayırt etme ve devreye alma/iptal bloklarını yazma
Dikdörtgen kontur örneğiyle, işleme merkezinde hareket yönüne göre G41 (sol) ve G42 (sağ) takım yarıçap telafisinin nasıl ayırt edileceğini, D numaralarını ve telafi değerlerini, ayrıca devreye alma ve iptal bloklarında oluşan fazla kesme ile alarmları açıklar.
Doğrudan resim ölçülerinden programlama işlevi
Parmak frezeyle kontur işlerken takım merkezi, işlenen yüzeyden takım yarıçapı kadar ötelenmiş ilerlemelidir. Ø10 parmak frezeyle 60 mm genişliğindeki bir şeklin dışını işlemek için merkez, her yanda 5 mm dışarıda, yani 70 mm genişliğinde bir yol izlemelidir. Bu hesap programa işlenirse takım çapı her değiştiğinde tüm koordinatların yeniden hesaplanması gerekir.
Takım yarıçap telafisi, resimdeki kontur koordinatlarını doğrudan programa yazmayı sağlar ve kontrol ünitesi takım yarıçapı ötelemesini gerçek zamanlı hesaplar. Takım aşındığında veya farklı çapta bir takımla değiştirildiğinde yalnızca telafi ekranındaki değer değiştirilir.
Sol ve sağ, hareket yönüne göredir
G41, takımı hareket yönünün soluna; G42 ise sağına öteler. Referans makine veya resim değil, takımın ilerlediği yöndür. Araba kullandığınızı düşünün: işlenen yüzey sağ camın dışındaysa takım soldadır (G41); sol camın dışındaysa takım sağdadır (G42).
İleri yönde dönen (M03) bir parmak freze dış konturu saat yönünde dolaştığında takım konturun solundadır; bu G41 ve aynı yönlü frezelemedir. Aynı konturu saat yönünün tersine dolaşmak G42 ve zıt yönlü frezeleme verir. Tipik CNC işleme merkezlerinde boşluk az olduğundan varsayılan olarak çoğunlukla aynı yönlü frezeleme kullanılır.
| İşleme konumu | Hareket yönü | Telafi | Kesme biçimi (M03) |
|---|---|---|---|
| Dış (ada) | Saat yönü | G41 | Aynı yönlü frezeleme |
| Dış (ada) | Saat yönünün tersi | G42 | Zıt yönlü frezeleme |
| İç (cep duvarı) | Saat yönünün tersi | G41 | Aynı yönlü frezeleme |
| İç (cep duvarı) | Saat yönü | G42 | Zıt yönlü frezeleme |
Kontur örneği
Aşağıdaki yol, (0,0) ile (60,40) arasındaki dikdörtgenin dışını saat yönünde dolaşan programdır. Resim, kontur koordinatlarını programda yazıldığı gibi gösterir; D3 telafisiyle dışarı itilen gerçek takım merkezi yolu, telafi değerinden makine tarafından hesaplanır. Bir takım yolu görselleştirme aracı, makinenin telafi tablosundaki değerleri bilemez.
60×40 dikdörtgenin dışını G41 D3 ile aynı yönlü frezeleyen kontur yolu
O3002
T3 M6
G21 G90 G17 G40 G94
G54
S4000 M03
G00 X-20. Y-20. Z50.
Z2.
G01 Z-3. F150
G41 D3 X0. Y-10. F400
Y40.
X60.
Y0.
X-10.
G40 X-20. Y-20.
G00 Z50.
M30Yukarıdaki şekil bu programın CNC Path Analyzer sonucudur (hızlı 3 segment, doğrusal kesme 7 segment).
Devreye alma bloğu doğrusal hareket gerektirir
Telafi açıldığı anda birden etkili olmaz: G41/G42 içeren bloğun hareketi sırasında takım çapraz olarak telafili konuma kayar. Bu bloğa devreye alma bloğu denir ve normalde doğrusal bir G00 veya G01 hareketi olmalıdır. Telafi bir yay bloğunda başlatılırsa birçok kontrol ünitesi alarm verir.
Devreye alma hareketi telafi değerinden uzun olmalıdır. Örnekte telafi, (-20,-20) noktasından (0,-10) noktasına yaklaşık 22 mm hareket edilirken başlar; böylece ilk kenar Y40. ile kesilmeden önce takım, kontur başlangıç noktası (0,0) altındaki uzantıya yerleşir. Telafiyi doğrudan kontur üzerinde başlatmak, öteleme sırasında işlenen yüzeyde fazla kesmeye neden olabilir.
İptal bloğu ve son kenar
G40 da bir hareketle birlikte yazılır; böylece takım konturdan ayrılırken telafi kaldırılır. Örnekte son kenar konturun ötesine X-10. değerine uzatılır, ardından G40 X-20. Y-20. ile uzaklaşırken iptal edilir. Tam kontur bitiş noktasında iptal etmek, çapraz çıkış hareketinin köşeyi kesmesine yol açabilir.
D numaraları ve telafi değerleri
D3, takım telafi ekranının 3. satırında saklanan değeri kullanmak demektir. Genellikle takım numarasıyla aynı numara kullanılır ancak bu zorunlu değildir. Telafide normalde takım yarıçapı bulunur; ölçüm sonuçları boyutu düzeltmek için aşınma sütununa girilir. Dış ölçü resimden 0.02 mm büyük çıkarsa (her yanda 0.01 mm), yarıçap aşınma değerini -0.01 kadar ayarlayın.
Finiş payı bırakmak için yarıçaptan daha büyük bir telafi girme tekniği de vardır. Ø10 takım için 5.3 D değeriyle kaba işleme yapın, ardından bunu 5.0 olarak değiştirip aynı programı yeniden çalıştırarak 0.3 mm payı finiş pasosunda kaldırın.
Telafi alarmında kontrol edilecek yerler
| Belirti | Yaygın neden |
|---|---|
| Telafi başlarken alarm | G41/G42 bir yay bloğunda başlatılmıştır veya devreye alma hareketi telafiden kısadır |
| İç köşelerde fazla kesme | Telafi sırasında art arda hareketsiz bloklar veya takım yarıçapından küçük iç yay yarıçapı |
| Yalnızca bir tarafta yanlış ölçü | G41/G42 hareket yönüne terstir veya D numarası yanlıştır |
| İptalden sonra köşe hasarlı | Uzatma hareketi olmadan tam kontur bitiş noktasında G40 |